کد خبر: ۱۲۱۵۱۶
تاریخ انتشار: ۲۷ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۳
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
بحران سوریه در حالی هفتمین سال خود را سپری می کند که یورش موشکی آمریکا و متحدانش به این کشور نشان داد منطقه وارد وضعیتی پیچیده به ویژه از نظر حقوقی شده است.


به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، سرانجام «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا بامداد شنبه بیست وپنجم فروردین ماه تهدیدات خود را علیه سوریه عملی ساخت و درعملیاتی مشترک با انگلیس و فرانسه، برخی مناطق نظامی و پژوهشی را در این کشور مورد هدف موشکی قرار داد. 
مجامع بین المللی در واکنش به این اقدام تجاوزکارانه آن را نقض حقوق بین المللی و بی توجهی به مصوبه شورای امنیت - در باره بررسی ادعای کاربرد سلاح شیمیایی توسط دولت سوریه و همپیمانان آن در منطقه دوما- می دانند چرا که آمریکا و متحدانش به این بهانه حریم سوریه را مورد تجاوز قرار دادند.
آنچه که به نظر می رسد، تداوم هفت ساله بحران سوریه مصداق بارزی از ناتوانی قواعد بین المللی برای حفظ امنیت و پرهیز از جنگ به عنوان اصلی ترین اهداف شورای امنیت است.
حجت الاسلام «حسن روحانی» رئیس جمهوری اقدام نظامی علیه سوریه را زیرپا گذاشتن همه اصول بین‌ المللی دانست و گفت: بدون داشتن مصوبه شورای امنیت، حتی در حالی که گروهی از طرف آن سازمان، مأمور می‌شوند تا اتهام کاربرد سلاح شیمیایی را بررسی کنند، به بهانه‌ های واهی به یک کشور مستقل در این منطقه که دارای مردمی آگاه و تمدنی دیرینه است، حمله می‌کنند.
کارشناسان حقوق بین الملل نیز حمله آمریکا، انگلیس و فرانسه به سوریه را بی هیچ گونه تردیدی مصداق عینی جنایت، در تعارض با قوانین و موازین بین المللی و نقض آشکار حق حاکمیت و تمامیت ارضی ملت و دولت سوریه تلقی می کنند.
«اردشیر پشنگ» پژوهشگر مسائل خاورمیانه و کارشناس حقوق بین الملل و «داود هرمیداس باوند» استاد روابط و حقوق بین الملل در گفت وگو با پژوهشگر ایرنا حمله نظامی به سوریه را از جنبه حقوق بین الملل بررسی کردند. 

** عملیات نظامی علیه سوریه؛ نقض کامل قوانین بین المللی
پشنگ در ابتدای گفت وگوی خود به تحلیل وضعیت بحران سوریه و ابعاد بین المللی آن اشاره و عنوان کرد: به طور کلی بحران سوریه مصداق بارز و عینی در ناتوان بودن حقوق بین الملل، قواعد آمره بین المللی و سازوکارهای اجرایی آن در سازمان ملل و شورای امنیت است. می توان مثال های بسیاری را از ابتدای آغاز این بحران تا به امروز برشمرد که همگی حاکی از نقض قواعد حقوق و بعضا قواعد آمره بین المللی است.
به تاکید این حقوقدان، بحران ادامه دار سوریه نشان می دهد که دستاورد جامعه بین المللی که از فردای جنگ جهانی دوم و پس از تجربه جامعه ملل به نام سازمان ملل متحد و شورای امنیت آغاز به کار کرد تا چه اندازه در برقراری امنیت و حل و فصل یک بحران منطقه ای ناتوان است. نمونه این ادعا اقدام اخیر ترکیه در ورود نیروهای نظامی به بخش هایی از خاک سوریه و اشغال شهر عفرین و همچنین سایر اقدامات در شهر ادلب است. 
بنابر تفسیر بسیاری از حقوقدانان بین المللی این اقدامات مصداق بارز تجاوز محسوب می شود که توسط یکی عضو سازمان سازمان ملل ، هرچند غیر دائم، صورت گرفته است. این کشور از وضعیت سردرگمی که در قبال بحران سوریه ایجاد شده، نهایت استفاده یا سوء استفاده را برده و نیروهای نظامی خود را در این مناطق مستقر ساخته است.
این پژوهشگر مسائل خاورمیانه، تازه ترین نمونه نقض قوانین بین المللی را تجاوز موشکی آمریکا، انگلیس و فرانسه به سوریه عنوان کرد و افزود: این یورش در حالی رخ داد که هر سه کشور، دارای عضویت دائم شورای امنیت و حق وتو هستند، دوم اینکه درحالی که شورای امنیت بازرسی از منطقه ای را که ادعا می شود دولت سوریه در آن از تسلیحات شیمیایی استفاده کرده را تصویب می کند. اما این کشورها هیچ صبر و انتظاری برای روشن شدن حقیقت به خرج نداده و بی توجه به فصل هفتم شورای امنیت و منشور سازمان ملل مبنی بر الزام کسب مجوز برای دخالت نظامی علیه یک کشور، به سوریه حمله کردند.
پشنگ تاکید کرد: قطع به یقین حمله موشکی از نظر حقوق بین الملل، نقض قواعد، زیر سوال بردن شورای امنیت، سازمان ملل متحد و دیگر سازوکارهای اجرایی و دفاعی حقوق بین الملل بود. این اقدام بدون شک از منظر سازمان های بین المللی نیز دارای وجاهت قانونی نبوده و به منزله نقض قوانین است.
به گفته این تحلیلگر سیاسی، بحران سوریه به یک جنگ جهانی کوچک در مقیاس منطقه ای با استفاده از نوع جدیدی از جنگ یعنی جنگ های نیابتی تبدیل شده که قواعد و ساختارهای بین المللی دیگر جوابگوی مسائل، مصیبت ها و مصائب بشر در زمانه فعلی نیست.

** حمله نظامی؛ بهانه ای برای دخالت در امور سوریه 
هرمیداس باوند نیز معتقد است: حمله نظامی مشترک علیه سوریه، مصداق نقض حقوق بین المللی است.
وی با اشاره به کنوانسیون منع و گسترش استفاده از سلاح های شیمیایی به عنوان سلاح های کشتار جمعی، به پژوهشگر ایرنا گفت: این کنوانسیون نشان می دهد که استفاده از این سلاح ها به منزله جنایت علیه بشریت است. شورای امنیت در این باره قطعنامه های زیادی صادر کرده و اگر کشوری از سلاح شیمیایی استفاده کند، از نگاه کشورهای عضو، حقوق بین المللی و کنوانسیون را نقض کرده است.
این استاد حقوق بین الملل افزود: در یورش صورت گرفته، طرف مقابل یعنی آمریکا، انگلیس و فرانسه مدعی نقض حقوق بین المللی توسط سوریه هستند. در برابر، دولت دمشق تاکید می کند این اقدام تجاوز به کشوری مستقل است.
وی ادامه داد: به طور کلی اقدام به حمله جنگی بدون مجوز شورای امنیت و تحقیقات لازم، به معنای تجاوز، خلاف حقوق بین الملل و در نظرنگرفتن حقوق کشوری مستقل است چرا که عملیات نظامی پیش از ورود هیات تحقیق و تفحص به سوریه و اتمام بررسی ها انجام شده است. 
باوند در بخش دیگری از تحلیل خود از این اقدام آمریکا، گفت: مساله آمریکا فراتر از اعلام تصمیم حمله به سوریه در شورای امنیت و وتوی روسیه است؛ آنان معتقدند که روسیه نقشی محوری در ماجرای سوریه دارد به همین دلیل تا حدودی به حاشیه رانده شده اند.
« هدف این سه کشور از اقدام نظامی تلاش برای ذینفع شدن در مسائل خاورمیانه بود. بنابراین خواهان شکل گیری چارچوبی تازه هستند. به همین دلیل، قرار است تا هفته آینده طی تجمعی در کشور سوئد تصمیمات تازه اتخاذ تا این مساله بیش از پیش به چارچوب سازمان ملل کشیده شود.»
وی ادامه داد: بررسی قوانین حقوقی در عرصه بین المللی نشان می دهد بدون شک، حمله نظامی مشترک علیه سوریه برخلاف حقوق و موازین بین الملل بوده است. 
باوند افزود: دخالت های آمریکا، انگلیس و فرانسه در امور سوریه که در پوشش اهدافی چون حل بحران این منطقه و جلوگیری در استفاده از سلاح های شیمیایی صورت گرفته است، نقض فاحش حقوق بشر تلقی می شود. 
به باور بسیاری از تحلیلگران ، این گروه از بازیگران بحران سوریه به دنبال نسل کشی در سوریه بوده و باعث شده اند تا این بحران به گره کور حقوقی، انسانی و امنیتی مبدل شود.

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار