کد خبر: ۷۱۸۵۳
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۴ - ۱۵:۴۲
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
نشست اخیر موسسه فرهنگی اجتماعی حرا
دومین نشست از سلسله نشست های راهبرد های انتخابات مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی به همت موسسه فرهنگی اجتماعی حرکت رشد و اعتدال(حرا) برگزار گردید.
 


حرا- دومین نشست از سلسله نشست های راهبرد های انتخابات مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی به همت موسسه فرهنگی اجتماعی حرکت رشد و اعتدال(حرا) در تاریخ 06/10/1394 با حضور دکتر شهرام محمدنژاد (عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران و دبیر کل موسسه حرا)، دکتر قاسم پورحسن (عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و عضو شورای مرکزی موسسه حرا)، دکتر امیر دبیری مهر(مدرس و پژوهشگر علوم سیاسی)،دکتر عباسعلی نورا (استاد دانشگاه و عضو شورای مرکزی موسسه حرا )، دکتر سید جعفر مرعشی(عضو شورای مرکزی موسسه حرا و پژوهشگر حوزه های فرهنگی و اجتماعی)،دکتر سید محمدتقی حسینی طباطبایی (عضو شورای مرکزی موسسه حرا) و آقای محمودیان (عضو شورای جوانان موسسه حرا )و آقای موسوی به  شرح زیر در دفتر حرا بر گزار گردید.

آقای محمودیان: 

من مباحث خود را در چند سوال مطرح می کنم. یک تعریفی را آقای دکتر نورا ازعقلانیت داشتند و فرمودند که جمع جبری تجربیات انسان ها ست. و سوالی هم از آقای دکتر دبیری مهر پرسیدید که پدیده نو ظهور انتخابات در دنیای مدرن چند سال است که انجام می شود و آقای دکتر هم تایید کردند که در حدود صدو پنجاه سال و متجاوز از این نیست. به نظر من در طول تاریخ بامطالعات محدودی که داشتم انتخابات هیچ زمانی به سرانجام نرسیده است و نتایج خوبی نداشته است و حکومت بر مردم تا به امروز خیلی جواب نداده است. و اینکه در نهایت انتخابی که انجام می شود مردم به ناراضایتی از آن می رسند و این چیزی است که در کشور خودمان هم آن را می بینیم و در خارج از کشور و حتی غرب هم این موضوع دیده می شود. و آن مطلبی که در مورد انتخابات می توان گفت، انتخابات یک برآیند افکار و نظرات مردم است در یک ظرف خاص زمانی و به صورت کانالیزه شده می باشد. و این کانالیزه شدن دو جهت می تواند داشته باشد و مواردی را آقای دکتر دبیری مهر اشاره کردند. تعدادی از افراد تأثیرگذار بر افکار مردم هستند که چگونه فکر کنند . این گونه بیان کنیم که انتخاب مردم کانالیزه می شود وشما باید در یک مسیر خاصی انتخاب کنید. البته این لزوما بد نیست و به نظر من یک اثر مثبت باشد و آن چیزی که در سراسر انتخابات در دنیا دیده می شود کار همه کانالیزه شدن بر اساس معیارهای خودشان  است. و ما شاید تا 1400 سال قبل که آقای دکتر بحث قرآنی و دینی انجام دادند، بحثی را داشتیم و شاید آن بحث انتسابی است که خداوند می فرماید جعل، ما قرار دادیم شما را و انتساب کردیم شما رابر روی زمین به عنوان خلیفه. و جعل یعنی انتساب که آقای دکتر هم فرمودند خداوند انتخاب کرد اما این هم می تواند یک معنایی باشد. از 1400 سال قبل مقرر گردید که بشر وارد یک چالش شود که مشاهده کند خودمی تواند یک نفر را انتخاب کندوبه یک سرانجامی در هر جامعه ای برسند. در ابتدای امر تا زمان 150 سال قبل در تمام دنیا دیکتاتوری بود و اکنون هم بسیار از کشور ها دیکتاتوری و انتخاب فرمایشی است. اما  بعضی کشور ها مانند ایران و آن طور که غرب از خودش تعریف می کند بحث انتخاب است. و  نکته ای هم آقای دکتر مطرح کردند که انتخابات یعنی ریسک. می توان گفت در عصر حاضر که ما در آن قرار داریم انتخابات تنها را چاره است و غیر از آن نمی توان کاری انجام داد. و نکته ای که آقای دبیری مهر بیان کردند، انتخابات یعنی ریسک پذیری یعنی قابل پیش بینی نبودن،اما در عمل به نظر من امکان پذیر نیست و فقط یک جنبه تئوری است که مطرح می شود زیرا مطمئنا نتیجه انتخابات قابل پیش بینی است زیرا شما سعی می کنید در یک کانال مشخصی حرکت کنید. ودر مدل سازی بحثی به نام کلاسترینگ است و آن چیز ی که در انتخابات مطرح می شود بیشتر بحث کلاسترینگ  است. لزوما فکر هر فردی در انتخابات اغنا نمی شود که دقیقا یک فکر مشابه فکر خودش را پیدا کند و بتواند آن را انتخاب کند. یک خوشه سازی است و آنهایی که برآیند آن ها نزدیک به هم است در یک مرکزی جمع می شوند واین خروجی انتخابات است. و نکته آخر، برتری دموکراسی در کشور ما نسبت به دموکراسی لیبرال غربی دو نکته اساسی می باشد که نظریه پردازان غربی مانند فوکویاما نیز به آن اذعان دارند. این دو نکته عبارت است از: ولایت فقیه که راهبر نظام اسلامی است و شورای نگهبان که حافظ و ناظر بر قانون اساسی است.

آقای دکتر پور حسن: 

عنوان بحث ما انتخابات است و ذیل انتخابات ما دو جلسه است که در مورد عقلانیت بحث می کنیم این بدان معناست که ما یک پرسش جدی درباره بحث دموکراسی در ایران داریم. یعنی وقتی ما دموکراسی را تعریف می کنیم دموکراسی یا نظام مردم سالار، برآمده از اراده سیاسی مختارانه مردم جامعه است. اگر این گونه باشد بنابراین جامعه باید از آگاهی نسبت به اهمیت  انتخابات برخوردار باشد. ما در جلسه اول عنصر آگاهانه بودن را خیلی تاکید کردیم و در بخش های نخست پنج ویژگی را بیان کردیم و در جلسه گذشته اولین مسئله، معرفت و شناخت و عنصر آگاهانه بود.
 
سخن این است که در خصوص انتخابات به عنوان یک قدرت کم تر صحبت کردیم. اینکه انتخابات اساسا با تکثرسازگار است. تکثر آراء و دیدگاه ها و سلائق، نه با نگاه انحصار گرایانه، نه با نگاه تمامیت خواهانه احزاب، این را ما کمتر تصور کردیم. انتخابات لزوما باید با تغییر همراه باشد. یعنی اگر انتخابات ادامه وضع پیشین باشد، مشکلی وجود دارد و آن مشکل بدان دلیل است، که اساسا نیاز ها و اقتضاعات جامعه دائما در حال تغییر است .جابجایی قدرت یک اصل است، اصل هم فرمایشی نیست، اصل هم تعارف نیست. بنابراین انتخابات همواره منجر به تغییر می شود. ما به دلیل اینکه آگاهی درستی از تغییر نداریم گاهی اوقات تغییر در انتخابات  را توطئه تلقی می کنیم. اما در انتخابات اگرما توان پیش بینی داشته باشیم  (مراد من پیشگویی نیست) پیش بینی با قدرت علمی همراه است، با مطالعه بنیادین همراه است، درآن صورت در مقابل تقدیر نگاه سلبی نمی گیریم ، واکنش تندی نشان نمی دهیم. تلقی من این است که انتخابات گرچه یک عمل سیاسی است اما بنیان های اجتماعی داردیعنی ما نباید انتخابات را محصور در یک نگاه سیاسی کنیم. یعنی باید بگوییم در طول چهار سال و یا در یک دوره ای در جامعه تغییراتی به وجود آمده است که انتظار دارد جابجایی عقلانی قدرت صورت بگیرد و در این بین نقش نخبگان از همه مهمتر است و هر آنچه حرا دنبال می کند همین است که نخبگان جامعه ما کمترین سهم را در این حوزه هایی که ما اشاره کردیم (در تکثر،در فهم، قدرت بودن و ...) دارند. همواره عموم جامعه (منظور از عموم، عوام نیست) عموم جامعه یعنی طبقه عام جامعه نقش بیشتری در این تغییر داشتند به همین دلیل ما کمتر این فرآیند ها را عقلانی و یا به معنای پیش بینی براساس نظریه های اجتماعی می بینیم. خیلی در مورد عقلانیت می توان بحث کرد پس به نظر می آید ما در ایران یک مشکلی به نام غیر عقلانی بودن، نیمه عقلانی بودن یا عقلانی بودن انتخابات، به معنای پرسش و مسئله، همچنان داریم و این مسئله مهمی است. ما چطور می توانیم مانند سایر جوامع به خوبی به طور عقلانی انتخابات و تغییرات را ببینیم ، تاثیر این قدرت را ببینیم این ها نکات مهمی هستند که به نظر من در انتخابات می توان بحث های تئوریک و در عین حال ناظر بر جامعه ایران مطرح کرد. سخن من این است که آنچه مشخص است ما در ذیل عقلانیت ، فارغ از مفاهیم فلسفی یا مفاهیم خیلی انتزاعی، در مورد این مسئله که در نگاه جامعه شناسان و اندیشمندان سیاسی انتخابات که قدرت است چگونه به آن نگاه می کنند. انتخابات که توام با تغییر است، تغییر در چه لایه هایی، اساسا انتخابات جلوی تغییرات بنیادین و سریع را می گیرد یعنی خوشونت را، انتخابات به همین دلیل است که یک رفتار عقلانی است پس او به جامعه اجازه می دهد که دست به رفرم(تغییر و اصلاح)  بزند رفرم در قدرت، رفرم در ساختار، این ها نکات مهمی هستند که در باب نتایج  و لوازم انتخابات از حیث عقلانی ما می توانیم شاهد باشیم. سخن این است که برخی از این مسائل امکان چالش و مناقشات بین ما را بیشتر می تواند داشته باشد. این جمع بندی بحث بود و آقای دکتر نورا می خواهند دو پرسش را مطرح کنند که به بحثی که در این نیم ساعت می توانیم داشته باشیم سمت و سو دهند.

آقای دکتر نورا: 

بحث ما در ارتباط با انتخابات آیا در یک گفتار محدودیت پذیر است و یا نامحدود؟ یعنی شما برای آن حدو حصری  قائل هستید و یا حدو حصری قائل نیستید؟ توده مردم ما که فکر می کنند دموکراسی در غرب نهادینه است و تکثر گرایی به حد اعلا است و هیچ حد و حصری وجود  ندارد در صورتی که در دویست و سیصد سال اخیرهیچ  تغییر نکرده است. آمریکا با همان دو حزب و انگلیس هم با همان دو حزب خود حرکت می کنند. پس به این توجه داشته باشیم که آیا واقعا بحثی که ما انجام می دهیم مجرد است. من نگران این هستم که بحث به سمت اومانیسم محض برود زیرا  در سخنان دوستان من احساس می کنم از این واژه بیشتر به سمت یک اومانیسم  محض، مجرد، انسانی پیش می رویم. اگر این گونه پیش برویم بدون شک ما موفق نخواهیم شد. حداقل در جامعه ما موفق نمی شویم. اگر می خواهیم موفق باشیم باید روی این واژه ها هم کمی تامل کنیم.  مثلا بگوییم جامعه هر چه فکر می کند دین، آیین، مذهب و.... ما مجرد از آن ها بحث کنیم، این یک بحث است.همه ما به تکثر اعتقاد داریم اما تکثر دارای یک سری چارچوب است و تکثرلایه ها و پوشش هایی دارد. و می خواهم بدانم این بحث تا چه حدی است و تا چه حدی پیش می رود؟ در ارتباط با انتخابات و شبه انتخابات آقای دکتر خیلی خوب توضیح دادند. انتخابات ریسک پذیر است و نباید به صورت قطعی کسی نتیجه انتخابات را بگوید و پیش بینی کردن انتخابات اشکالی ندارد. در پیش بینی کردن انتخابات ما یک فردی را در جامعه تحلیل می کنیم و نظرسنجی می کنیم و پیش بینی می کنیم که به طور مثال آن شخص هشتاد درصد رأی بیاورد و بیست درصد ریسک دارد. پیش بینی اشکالی ندارد ما اگر در  انتخابات قطعا بگوییم فرد مشخصی رأی می آورد در این حالت یک شبه ای را ایجاد می کند لذا به همین دلیل عرض کردم کلماتی که ما اخیرا در انتخابات استفاده می کنیم کلمه انتخابات را مهندسی کردن است.و نکته دیگرکه جمله ای در ارتباط با این موضوع که فرمودید انتخابات قدرت است، من از نظر علمی عرض نمی کنم به نظر من انتخابات خودش یک قدرت نیست، قدرت ساز است و خود انتخابات قدرتی ندارد. یک فرآیند ویک راهکار است و خودش هیچ قدرتی ندارد اما منجربه قدرت سازی می شودو قدرت باعث جابجایی می شود. و یک بحث هم در ارتباط با حاکمیت است که به حاکمیت در انتخابات چه جایگاهی دارد. قطعا درست فرمودند. اما پیشنهاد می کنم که حق الناس بودن انتخابات را که اخیرا مقام معظم رهبری مطرح کردند، به دلیل آنکه قابل درک تر و قابل فهم تر باشد، به بحث بگذاریم. 

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار