کد خبر: ۹۱۷۰۴
تاریخ انتشار: ۲۹ دی ۱۳۹۵ - ۱۷:۳۰
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
درسلسله گفت و گوهای تربیتی، اخلاقی و اجتماعی با حرا مطرح شد:

حرا – در مورد وحدت حوزه و دانشگاه ، اهداف کوتاه مدت و بلند مدت این مسئله را از دیدگاه شهید بزرگوار مطرح می فرمایید؟

دکتر محمد صادق مفتح: همانطور که می دانید سطحی ترین برداشت این مسئله همان دعوت از علمای علوم دینی است که به دانشگاهها بیایند و کلاس معارف گذاشته شود و اساتیدی نیز از دانشگاه بخواهند علوم جدید را در حوزه های علمیه تدریس کنند. این یک تعریف نازل از آن وحدت واقعی است. همان چیزی است که الان در حال وقوع هست و تدریس مباحث معارف اسلامی در دانشگاه و بلعکس. حتما این مسائل همانطور که عرض کردم بستر ساز آن وحدت می تواند باشد ولی یقینا خیلی فاصله داریم تا آن هدفی که مد نظر حضرت امام (رحمه الله علیه) و امثال شهید مفتح بوده است . واقع امر ، اگر به عنوان دو حوزه مستقل از هم نگاه کنیم ، مثل وحدت مهندسین و پزشکان قطعا به این معنی نیست که اینها بیایند و متون درسی خود را به اشتراک بگذارند. مهمتر این است که در یک راستا حرکت کنند.  مهندسین و پزشکان که دو حوزه علوم تکمیلی دانشگاهی هستند می توانند در یک جهت حرکت کنند ، مثلا مسیر اعتلای سطح دانش در کشور، یا بالا بردن سطح علمی کشور یا مثلا ایجاد بسترهایی برای توسعه و پیشرفت کشور، این وحدت در این قالب ها می تواند تعریف پیدا کند . این وحدت حوزه و دانشگاه هم به همان عنوان، یعنی دو حوزه تحصیلات تکمیلی و عالی زمانی می تواند وحدت پذیر شکل بگیرند که در آن وحدت غایی، توسعه کشور مد نظر باشد. بالابردن سطح شعور اجتماعی هدف باشدو ارتقا کیفی علوم در آن لحاظ شود. اینها می توانند با همدیگر در این زمینه ها با یک هدف مشترک حرکت کنند. 


حرا – لطفاً جزئیات این اهداف کوتاه مدت و بلند مدت را تشریح بفرمایید 

دکتر مفتح: اولین سمینار با همین عنوان ، وحدت حوزه و دانشگاه در سال 1358، چند ماه بعد از پیروزی انقلاب، و حدود 3ماه قبل از شهادت شهید مفتح در محل دانشکده الهیات دانشگاه تهران و در سالروز شهادت حاج آقا مصطفی خمینی برگزار شد. اگر به محور های بحث هایی که در آنجا گذشت نگاه اجمالی کنیم، رئوسشان عبارت  بودند از : 1- تئوریزه کردن انقلاب اسلامی در جهان کنونی، 2- بررسی مفاهیم انقلابی برگرفته از فقه جعفری،  3- ارتباط دانشجویان و علمای علوم دینی و نیز ارتباط نخبگان علمی جامعه با توده های مردم، 4- نحوه استفاده از متون فقه شیعه در علوم انسانی. این چهار محوری بود که به عنوان محورهای اصلی آن کنگره بحث و تبادل نظر شد . این اولین جلسه ای بود با عنوان وحدت حوزه و دانشگاه با حضور خود شهید برگزار شد . همین ها را می توان به عنوان مهمترین محورهایی که باید مد نظر قرار داد، در نظر گرفت . افق هایی که جامعه باید طی کند، و نحوه انطباق پیشرفت جامعه مبتنی بر اصولی که فقه دوازده امامی دارد، و آن چیزی که در مکتب اسلام هست، تطبیق اینها و تدوین اینها در قالب اقتصاد اسلامی، بانکداری اسلامی، علوم اجتماعی اسلامی، تدوین اینها و عملیاتی کردن شان می تواند موضوعات مشترکی باشد که در این حوزه ها به صورت همکاری مشترک مورد بررسی قرار گیرد و برای آن راه حل هایی پیدا کنند . شاهد هستیم آن چیزی که به عنوان بانکداری اسلامی چند سالی است که در کشور در حال اجرایی شدن هست ، مورد نقد جدی علمای حوزه علمیه است . این نشان می دهد که ما نتوانسته ایم به اندازه کافی از متون فقه جعفری استفاده کنیم و اینها را تبدیل  به روشها و رویکردهایی کنیم که نظام بانکداری باید داشته باشد . من فکر می کنم حوزه های مشترک بسیار فراتر از اینهاست که باید بین این دو حوزه حلقه های همکاری شکل بگیرد . اسلام یک دین حکومتی است، یعنی یک روش حکومتی را دارد تبلیغ و اعلام می کند. تنها در حوزه فردی و انفرادی کار نمی کند، برای اجتماع و مجامع انسانی هم دارای راه حلهایی است و تدوین این راه حلها و به روز آوری و با زبان روز تدوین کردن این راه حل ها مسائلی است که جزء مباحث اصلی وحدت حوزه و دانشگاه و جزو اهداف اصلی است و باید باشد . تا حالا غفلت بزرگ از این منظر بوده و کم کاری  از هر دو سوی حوزه و دانشگاه شده است . 


حرا –لطفاً در خصوص  ابعاد اصلی چهارحوزه مذکور وحدت حوزه و دانشگاه توضیح بیشتری بفرمایید 

دکتر مفتح: هر کدام از اینها خود یک مبحث است ، فکر می کنم آنطور که کما هو حقه این حوزه ها را شرح بدهم توان نداشته باشم. شاید نیازمند این مسئله باشد که صاحب نظران و صاحبان فکر و خرد مندان  این مسائل را به بحث بگذارند . اصل و ضرورت تدوین این مباحث هم همین است . اگر معتقدیم که این اصول باید تدوین بشود این خود نشان می دهد که این مسئله تدوین شده نبوده و خود شهید هم دنبال این مسئله بودند. شاید ایشان در ذهن خود الگوهایی داشتند که با شهادتشان به عرصه ظهور نرسید. دیگر صاحب نظران و متفکران باید این نقطه نظرات را تبیین کنند . مولفه های اصلی اقتصاد اسلامی،بانکداری اسلامی،راه حل های مدونی که در فقه اسلامی برای اداره حکومت اسلامی هست،مباحث روابط اجتماعی،بحث های مختلف که مرتبط با اقشار جوان و تحصیل کرده هست ، تدوین اینها مبتنی بر متون فقهی است که مانند مواد خامی است که در حوزه و بنیان های فکری ما هست و نیاز به تدوین با کار مشترک دارد . باید کسانی که بضاعت علمی استخراج از متون فقهی را داشته باشند و نیز افرادی که با  تئوری های روز آشنا باشند و بتوانند نقاط ضعف و قوت را تحلیل و منطبق کنند، اقدام نمایند. باید آن نقطه نظراتی که در اصول و علوم فقهی وجود دارد با تئوری هایی که در دانشگاهها و علوم روز در حال بحث و تدریس است را هما هنگ نمایند.

گزارش شده توسط:
شاهد محمدنژاد – موسسه حرکت رشد و اعتدال

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار